Adam Burdzy 1907–1947
1907 · osadnicy

Dokąd trafili łukowianie

Transporty repatriacyjne 1945 roku i wsie na Dolnym Śląsku, w których osiedli mieszkańcy Łukowca Wiszniowskiego i Żurowskiego. Tabela miejscowości i imienne spisy osadników z „Zeszytów łukowieckich” — Wały Śląskie, Stary Dwór, Brunów, Lipnica, Zabłoto, Mieczków, Kostomłoty, Osiek.

W 1945 roku wyjechał praktycznie cały Łukowiec. Kilkanaście transportów rozwiozło łukowian po Ziemiach Zachodnich, najgęściej po dzisiejszych powiatach średzkim, wołowskim i lubińskim. Ta strona zbiera to, co o tym rozproszeniu zapisano w „Zeszytach łukowieckich”: ile rodzin gdzie osiadło i — tam, gdzie spisy się zachowały — jak się nazywały. Nie jest to strona o jednej rodzinie. Jeśli szukasz swoich, zacznij od wyszukiwarki nazwisk.

Jak jechali

Pełnych transportów, w których jechali niemal sami łukowianie, było 8 lub 9; do tego co najmniej pięć niepełnych, do których dołączano po kilka–kilkanaście rodzin. Wyjeżdżano ze stacji w Chodorowie, bo tory przy samym Łukowcu zerwali wycofujący się Niemcy; niewielka grupa wyruszyła z Kochawiny referat F. Burdzego 2017, s. 2.

Kilka transportów znanych jest z nazwy i daty. Ten do Brunowa dotarł do Lubina 29 IX 1945 ZŁ nr 11-12, s. 88. „Transport nr 3”, opisany przez Edwarda Sabata, szedł trasą Lwów – Medyka – Rzeszów – Kraków – Toszek i stanął w Wołowie 11 XI 1945; liczył 58 rodzin, w tym 45 łukowieckich i 13 z wsi ościennych ZŁ nr 3. Piąty transport ruszył z Chodorowa 1 XI 1945 i skończył bieg w Środzie Śląskiej; jechali nim m.in. Adam Burdzy i Stanisław Kućma ZŁ nr 9-10, s. 16–17.

Podróż nie zawsze kończyła się dobrze. W Toszku zapalił się wagon z paliwem, od niego drugi — z bydłem; kilka osób poparzono ZŁ nr 16-17, s. 7. Na granicy w Medyce NKWD zdjęło z transportu dwóch oficerów AK i czternastoletniego chłopca; wypuszczono ich dopiero w Rzeszowie ZŁ nr 3.

Gdzie osiedli

Odraz Łukowcaok. 590 km na wschódPoza kadremok. 50 rodzin — Pomorze, okolice Goleniowa i Nowogardu:Olchowo, Długołęka, Godowo, Kościuszki, Wojtaszyce.ok. 100 rodzin po miastach — także Zielona Góra, Szczecin,Gdańsk, Bydgoszcz, Nowogrodziec.Jak czytaćwieś — koło tym większe, im więcej rodzin(60 i 5 rodzin)miasto — źródło nie podaje, ile rodzinWrocław, Legnica, Świdnica i inne; wyjątek — LubinBrunów — 60 rodzin · jest spis imiennyLipnica — 60 rodzin · jest spis imiennyMieczków — 60 rodzin · jest spis imiennyOsiek — 60 rodzin · jest spis imiennyZabłoto — 35 rodzin · jest spis imiennyKostomłoty — 33 rodzin · jest spis imiennyPogorzeliska — 30 rodzinStary Dwór — 30 rodzin · jest spis imiennyWichrów — 30 rodzinJenkowice — 28 rodzinSłup — 28 rodzinWały Śląskie — 25 rodzin · jest spis imiennySzklary Dolne — 20 rodzinŻmigród — 15 rodzinGrodzanów — 10 rodzinŁażany — 10 rodzinKrzelów — 7 rodzinGórzyca — 6 rodzinJodłowice — 6 rodzin · jest spis imiennyChomiąża — 5 rodzinKruków — 5 rodzinMalczyce — 5 rodzinRzeczyca — 5 rodzinSzczepanów — 5 rodzinZastruże — 5 rodzinWrocław — miasto, w którym osiadły pojedyncze rodzinyLubin — miasto, w którym osiadły pojedyncze rodziny (ponad 40 rodzin)Legnica — miasto, w którym osiadły pojedyncze rodzinyWołów — miasto, w którym osiadły pojedyncze rodzinyŚroda Śląska — miasto, w którym osiadły pojedyncze rodzinyBrzeg Dolny — miasto, w którym osiadły pojedyncze rodzinyChocianów — miasto, w którym osiadły pojedyncze rodzinyLubiąż — miasto, w którym osiadły pojedyncze rodzinyŚwidnica — miasto, w którym osiadły pojedyncze rodzinyŻarów — miasto, w którym osiadły pojedyncze rodzinyStrzegom — miasto, w którym osiadły pojedyncze rodzinyBrunówLipnicaMieczkówOsiekZabłotoKostomłotyPogorzeliskaStary DwórWichrówJenkowiceSłupWały ŚląskieSzklary DolneŻmigródGrodzanówŁażanyKrzelówGórzycaJodłowiceChomiążaKrukówMalczyceRzeczycaSzczepanówZastrużeWrocławLubinponad 40 rodzinLegnicaWołówŚroda ŚląskaBrzeg DolnyChocianówLubiążŚwidnicaŻarówStrzegom20 km

Mapę można przesuwać palcem w bok.

Miejscowości, w których po 1945 r. osiedlili się łukowianie. Wielkość punktu odpowiada liczbie rodzin wg zestawienia Franciszka Burdzego i Kazimierza Furtaka ZŁ nr 16-17, s. 86–88. Kwadraty to miasta — Wrocław, Legnica, Świdnica, Wołów, Środa Śląska, Brzeg Dolny, Chocianów, Lubiąż, Żarów, Strzegom i Lubin — w których wg tego samego zestawienia osiadły pojedyncze rodziny; liczbę podano tam tylko dla Lubina. Niebieska wstęga to Odra — przebieg orientacyjny, poprowadzony przez leżące nad nią Malczyce, Lubiąż, Brzeg Dolny i Wrocław. Kliknij wieś, przy której jest spis nazwisk, żeby do niego przejść. Położenie miejscowości: OpenStreetMap i Wikipedia.

Franciszek Burdzy i Kazimierz Furtak zestawili miejscowości, do których trafili łukowianie, z przybliżoną liczbą rodzin. Sami zaznaczyli, że zestawienie jest wstępne i niedokładne — ale to najdokładniejsza liczba, jaka jest znana ZŁ nr 16-17, s. 86–88.

Wsie, w których łukowianie stanowili większość mieszkańców
MiejscowośćGdzie leży dziśRodzin z Łukowca
Brunówpow. polkowicki60
Lipnicapow. średzki60
Mieczkówpow. średzki60
Osiekpow. średzki60
Zabłotopow. średzki35
Pogorzeliskapow. polkowicki30
Stary Dwórpow. wołowski30
Wichrówpow. średzki30
Jenkowicepow. średzki25–30
Słuppow. średzki25–30
Wały Śląskiepow. wołowski25
Szklary Dolne (Kolonia)pow. polkowicki20
Wsie, w których stanowili mniejszość
MiejscowośćGdzie leży dziśRodzin z Łukowca
Kostomłotypow. średzki30–35
Żmigród i Żmigródekpow. trzebnicki15
Grodzanówpow. wołowski10
Łażanypow. świdnicki10
Krzelówpow. wołowski7
Górzycapow. lubiński6
Jodłowicepow. wołowski6
Chomiążapow. średzki5
Domaszkównie zlokalizowany5
Krukówpow. świdnicki5
Malczycepow. średzki5
Rzeczycapow. średzki5
Szczepanówpow. średzki5
Zastrużepow. świdnicki5

Poza tym około 50 rodzin ostatnim transportem trafiło na Pomorze, w okolice Goleniowa i Nowogardu — do wsi Olchowo, Długołęka, Godowo, Kościuszki i Wojtaszyce ZŁ nr 11-12, s. 61. Około 100 rodzin rozproszyło się po miastach: Wrocław, Świdnica, Środa Śląska, Żarów, Zielona Góra, Legnica, Szczecin, Gdańsk, Bydgoszcz, Brzeg Dolny, Wołów, Lubiąż, Nowogrodziec, Strzegom, Chocianów. W samym Lubinie mieszkało ponad czterdzieści rodzin o łukowieckim rodowodzie ZŁ nr 16-17, s. 86–88.

Znajdź nazwisko

Spisy imienne

Osiem wsi doczekało się imiennych spisów. Spisywali je po latach sami mieszkańcy — z pamięci, z sąsiedzkich rozmów, czasem po sześćdziesięciu latach od osiedlenia. Autorzy sami uprzedzają, że brakuje w nich nazwisk i że zdarzają się pomyłki. Zostawiam je dokładnie w takiej postaci, w jakiej je wydrukowano, z powtórzeniami numeracji włącznie.

Wały Śląskie pow. wołowski · rodziny z lat 1946–1960 · 50 pozycji
  1. Misa
  2. Karandas
  3. Watras
  4. Krukowska Karolka
  5. Żołna
  6. Wróbel
  7. Gajewski
  8. Burdzy
  9. Babula
  10. Nowak
  11. Kowal
  12. Żak Rudek
  13. Żak
  14. Jasiczek
  15. Filimoniak
  16. Łukawski
  17. Gorszewski
  18. Bartkowski
  19. Kuśnierz
  20. Mytych
  21. Bronik
  22. Czarny
  23. Krasowski
  24. Zając
  25. Szymon
  26. Dziarski
  27. Stępień
  28. Wackowie
  29. Hetman
  30. Kuźniar
  31. Bizon
  32. Duboiski
  33. Skoczek
  34. Twardochleb
  35. Mytych
  36. Szczur
  37. Bronik
  38. Wojcieszak
  39. Babula
  40. Karsunke
  41. Sidor
  42. Szulc
  43. Szeliga
  44. Dwornik
  45. Lis
  46. Lipiec
  47. Krywczun
  48. Żuk
  49. Rychter
  50. Kaczmarek

Źródło: spis Franciszka Burdzego, „Wieś Wały Śląskie (zamieszkałe rodziny w latach 1946-1960)” ZŁ nr 1. Spis mieszany: przy każdej rodzinie autor zaznacza, czy pochodziła z Łukowca. Poz. 40 (Karsunke) to jedyna rodzina autochtonów.

Stary Dwór pow. wołowski · rodziny z lat 1945–1950 · 38 pozycji
  1. Jabłkowski Władysław
  2. Jaśniowski Bronisław
  3. Odrowąż Władysław
  4. Watras Walenty
  5. Łukawski Władysław
  6. Przewięda Bronisław
  7. Janusz Kazimierz i Władysław
  8. Starkiewicz Jan
  9. Występek Jakub
  10. Kawałek Maria
  11. Stępień Jakub
  12. Misa Franciszek
  13. Muszyńska Michalina
  14. Grzecznik Józef
  15. Zaguła Jan
  16. Orkisz Walenty
  17. Król Franciszek
  18. Szwed Stanisław
  19. Kozioł Katarzyna
  20. Starkiewicz Stanisław i Drozd Franciszek
  21. Gancarz Franciszek
  22. Kozioł Marcin
  23. Watras Stanisław
  24. Sychla Józef i Sychla Jan
  25. Kubala Jakób
  26. Kozioł Tadeusz
  27. Faszynkieder Antoni
  28. Martka Ludwik
  29. Starkowicz Stanisław
  30. Kowal Władysław
  31. Isalski Jan
  32. Szyszka Wincenty
  33. Ślepokura Wojciech
  34. Korczyński Władysław
  35. Kubala Ewa
  36. Odrowąż Wojciech
  37. Sabat Stanisław
  38. Górak Wincenty

Źródło: „Wieś Stary Dwór (zamieszkałe rodziny w latach 1945-1950)” ZŁ nr 2. Autor dopisuje rodziny, które przyszły później albo odkupiły gospodarstwa: Świerszczykowie, Nowińscy, Gołębiewicze, Lewandowscy, Salachowie, Juchniewiczowie, Żołnierczykowie, Skórowie, Waszczyszynowie, Michalikowie. O sąsiednich Jodłowicach pisze, że większość ludzi pochodzi spod Lwowa, ale mieszkali tam też łukowianie: Jacowie, Kotulscy, Broniewiczowie, Kawałkowie i Burdzowie oraz Wosiowie z Karolówki.

Brunów (i Górzyca) pow. lubiński · transport dotarł do Lubina 29 IX 1945 · 58 + 17 pozycji

Łukowianie i przybysze z okolic Łukowca

  1. Kuchta Jan
  2. Paczkowski Stefan
  3. Prus Jan
  4. Kwiecień Józef
  5. Hardyna Teofil
  6. Hardyna Bronisław
  7. Pasek Kazimierz
  8. Babula Józef
  9. Bak Władysław
  10. Dec Franciszek
  11. Pudlak Józef
  12. Dudek Wojciech
  13. Marut Stanisław
  14. Kozioł Józef
  15. Gwoździeński Kazimierz
  16. Janusz Józef
  17. Szott Julian
  18. Szot Michał
  19. Wojtowicz Wojciech (Rzeszotary)
  20. Krawczyk Michał
  21. Chmielowiec Wojciech
  22. Nitka Antoni
  23. Popek Józef
  24. Furtak Karol
  25. Kureń Stanisław
  26. Woś Leopold
  27. Majdański Józef
  28. Lasota Jan
  29. Kopała Konstanty
  30. Drozd Józef
  31. Chudzik (Maria)
  32. Sudoł (Anna)
  33. Janusz Adam
  34. Gajewska Anna
  35. Wojtowicz Ignacy
  36. Krawczyk Władysław
  37. Krawczyk Marian
  38. Maćków Antoni
  39. Bednarz Wawrzyniec
  40. Ozga Adam
  41. Majcher Jakub
  42. Dorosz (Stefania)
  43. Filip Antoni
  44. Kudłacz Jan
  45. Kurecki Bazyli
  46. Franczak Piotr
  47. Data Franciszek
  48. Wiśniewscy (Stefania)
  49. Wal (Maria)
  50. Wicherski Jan
  51. Skowron Ignacy
  52. Szynalski Stanisław
  53. Szostak Ludwik
  54. Buczak Franciszek
  55. Kobyliński Kazimierz
  56. Gajewska Anna
  57. Kureń Kazimierz
  58. Buczak Franciszek (Dolina)

Rodziny przybyłe z łukowianami, z okolic Brzozdowiec

  1. Burlikowski Franciszek (Laszki)
  2. Duma Franciszek
  3. Smolak Ludwik (Laszki)
  4. Dziubek (Stanisław)
  5. Bocheński Marian (Kuty)
  6. Paterak Antoni (Czeremchów)
  7. Paterak Jan (Czeremchów)
  8. Chłodnicki Stefan (Nowosielce)
  9. Piekarz Adam
  10. Duma Franciszek
  11. Kluk Franciszek
  12. Łoziak Michał
  13. Łakomski (Laszki)
  14. Woś Antoni (Karolówka)
  15. Hus Andrzej i Katarzyna (Żurów)
  16. Pomiotło Józef (Laszki lub Kuty)
  17. Gajda (tarnopolskie)

Źródło: wykaz Kazimierza Paczkowskiego i Edwarda Szota ZŁ nr 11-12, s. 88–89. Dalej wymienieni bez numeracji: Seńkowski z lwowskiego, Stęcha, Rogalski, Gajda z tarnopolskiego, Barszczyński Piotr, Zieńkowska Anna, Żurowski z Nowosielec, Stecko Antoni z Syberii.

Lipnica pow. średzki · 49 rodzin · 251 osób osiedlonych
  1. Zięba Jan
  2. Wowczuk Władysław
  3. Sznajdrowski Henryk
  4. Burdzy Jan
  5. Hasyn Michał
  6. Cuber Stanisław
  7. Bal Jan
  8. Cygan Andrzej
  9. Sikora Katarzyna
  10. Sobała Piotr
  11. Jarosz Józef
  12. Partyka Bronisław
  13. Kata Adam
  14. Kozioł Teresa-Edward
  15. Bzikot Jan
  16. Kobylarz Stanisław
  17. Miśkiewicz Andrzej
  18. Zięba Katarzyna
  19. Prus Władysław
  20. Cygan Agnieszka
  21. Pomadowski Jan
  22. Wojnas Józef
  23. Śnieżek Franciszek
  24. Piekarz Paweł
  25. Grdeń Franciszek
  26. Szott Antoni
  27. Dudek Stanisław
  28. Tomczyk Antoni
  29. Dudek Jakub
  30. Miśkiewicz Adam
  31. Tęcza Maria
  32. Dul Jan
  33. Dul Tomasz
  34. Miśkiewicz Jan
  35. Dul Adam
  36. Stroński Antoni
  37. Drozd Michał
  38. Cygan Jan
  39. Malec Franciszek
  40. Cygan Józef
  41. Paciorek Honorata
  42. Grembowiec Zofia
  43. Dul Józef
  44. Jesionka Franciszek
  45. Klimas Zofia
  46. Król Genowefa
  47. Bal Bartłomiej
  48. Ekiert Maria
  49. Dziuba Kazimierz

Źródło: zestawienie K. Miśkiewicza na podstawie materiałów Sebastiana Burdzego ze Środy Śląskiej ZŁ nr 11-12, s. 89. Oryginał podaje przy każdym nazwisku liczbę osób w podziale na Łukowiec Żurowski (152), Wiszniowski (41) i inne miejscowości (58) — razem 251 osób. Na 20 VII 2006 roku żyło z nich 87 osób.

Zabłoto pow. średzki · 34 pozycje
  1. Skowron Władysław
  2. Maciąg Jan
  3. Kryciński Jan
  4. Kureń Józef
  5. Radomski Jan
  6. Radomski Kazimierz
  7. Kotulski Adam
  8. Furtak Szczepan
  9. Szott Ludwik i Kazimierz
  10. Maciąg Jan
  11. Stadnik Marcin
  12. Więcław Stanisław
  13. Brzuszek Ludwik
  14. Rębisz Antoni
  15. Brzuszek Kazimierz
  16. Krawiec Jan
  17. Martka Marcin
  18. Kureń Józef
  19. Jasiński Antoni
  20. Piotrowicz Piotr
  21. Probala Kazimierz
  22. Probala Stanisław
  23. Pipała Adam
  24. Ordon Franciszek
  25. Dziuba Ludwik
  26. Gaj Helena
  27. Radomski Kazimierz
  28. Skowron Władysław
  29. Skowron Adam
  30. Żyra Władysław
  31. Drozd Piotr
  32. Jeniec Kazimierz
  33. Jeniec Jan
  34. Dziuba Wojciech

Źródło: lista spisana z pamięci przez Józefa Kurenia, „podane tylko głowy rodzin” ZŁ nr 11-12, s. 90. Powtórzenia w pozycjach 10, 18, 27 i 28 są w oryginale.

Mieczków pow. średzki · 8 + 19 pozycji

z Łukowca Żurowskiego

  1. Kureń Leon
  2. Kureń Kazimierz
  3. Burdzy Józef
  4. Kowal Jan
  5. Skrybant Michał
  6. Serafin Władysław
  7. Kobylarz Walenty
  8. Burdzy Agnieszka

z Łukowca Wiszniowskiego lub innych miejscowości

  1. Furtak Józef
  2. Kućma Stanisław
  3. Kućma Józef
  4. Stadnik Józef
  5. Stadnik Marcin
  6. Majdański Marcin
  7. Szczęch Andrzej
  8. Zybura Stanisław
  9. Tęcza Karol
  10. Gałka Kazimierz
  11. Woś Józef
  12. Mankowicz Edward
  13. Lejba
  14. Siekierski Franciszek
  15. Sutyła Władysław
  16. Burdzy Adam — Nowosielce
  17. Szynalski Michał — Nowoszyny
  18. Dziewa Franciszek — Daszawa
  19. Żyra Józef — Herchorów

Źródło: spis opracowany przez Kazimierza Furtaka, Marię Miśkiewicz i Kazimierza Malca ZŁ nr 13-14, s. 62. Pod pozycją 26 figuruje Adam Burdzy z Nowosielec — dziadek autora tego serwisu; jego historię opisuję w Mieczkowie.

Kostomłoty pow. średzki · 8 pozycji
  1. Kołodziej Jan
  2. Krzyżak
  3. Opioła Franciszek
  4. Błądek Stanisław
  5. Olesko Józef
  6. Olesko Karol
  7. Saja Józef
  8. Fila

Źródło: spis opracowany przez Kazimierza Furtaka, Marię Miśkiewicz i Kazimierza Malca ZŁ nr 13-14, s. 62.

Osiek pow. średzki · 34 + 6 + 17 pozycji

z Łukowca Żurowskiego

  1. Pawlik Witold
  2. Oleśków Zofia
  3. Smus Maria
  4. Kościelniak Franciszek
  5. Halicki Konstanty
  6. Sądej Józef
  7. Ziakowski Wojciech
  8. Iwanicki Michał
  9. Piekarz Jan
  10. Cisowski Władysław
  11. Kurzawa Jan
  12. Sudoł Tadeusz
  13. Drożdż Józef
  14. Tęcza Józef
  15. Gładysz Wojciech
  16. Olech Jan
  17. Tęcza Stanisław
  18. Cygan Antoni
  19. Furtak Józef
  20. Kurzawa Zofia
  21. Kozioł Bronisława
  22. Malec Franciszek
  23. Tęcza Karol
  24. Sudoł Michał
  25. Burdzy Wojciech
  26. Bzikot Kazimierz
  27. Kurzawa Ludwik
  28. Gładysz Jan
  29. Polak Władysław
  30. Guber Feliks
  31. Grdeń Walenty
  32. Mytych Stanisław
  33. Mytych Jan
  34. Tęcza Stanisław

z Łukowca Wiszniowskiego

  1. Szczęch Andrzej
  2. Skrybant Ludwik
  3. Gałek Józef — ksiądz
  4. Winogrodzki Walenty
  5. Polak Edward (Maria)
  6. Szot Karol

Rodziny z pobliskich wsi, które chroniły się na Łukowcu

  1. Leroch Aniela — Lwów
  2. Surdel Weronika — Nowosielce
  3. Sudoł Adam — Bóbrka
  4. Wilk Sebastian — Karolówka
  5. Wróbel Antoni — Karolówka
  6. Wróbel Jakub — Karolówka
  7. Petrykiewicz Franciszek — Nowosielce
  8. Malec Anastazja — Karolówka
  9. Miśkiewicz Franciszek — Karolówka
  10. Kalniak Jakub
  11. Gałek Władysław — Daszawa
  12. Kopeć Antoni — Karolówka
  13. Zaguła Władysław — Dołcha
  14. Kosacki Franciszek — Dołcha
  15. Czech Marian — Bakocyn
  16. Marut Stanisław — Dołcha
  17. Bawół Tadeusz — Karolówka

Źródło: spis opracowany przez Kazimierza Furtaka, Marię Miśkiewicz i Kazimierza Malca ZŁ nr 13-14, s. 63.

Skąd to wiadomo i czego tu brakuje

Wszystko powyżej pochodzi z „Zeszytów łukowieckich” i z referatu Franciszka Burdzego wygłoszonego w Muzeum Regionalnym w Środzie Śląskiej 20 V 2017 roku referat F. Burdzego 2017. Przy każdej liczbie i każdym spisie stoi numer zeszytu i strony. Dwa najstarsze zeszyty, nr 1 i nr 2, są w moim odczycie bez czytelnej numeracji stron — stąd sygnatury bez numeru.

Spisów dla Szklar Dolnych i Pogorzelisk w Zeszytach nie znalazłem, choć osiadło tam po kilkadziesiąt rodzin. Nie ma też spisów dla wsi pomorskich ani dla miast. nieustalone

Dalej: skąd wyjeżdżali · jak wyglądało osiedlenie w jednej wsi · czym są „Zeszyty łukowieckie”.