Drzewo rodziny Burdzych

W tym rozdziale 8

1. Drzewo w jednym spojrzeniu
2. Stan dowodów
3. Wieś Burdze
4. Wędrówka na Kresy, 1889–1906
5. Drzewo Mariana Burdzego
6. Pięć pokoleń
7. Kuzyni trzeciego stopnia
8. Czego szukam

Burdzowie wywodzą się ze wsi Burdze w Puszczy Sandomierskiej. To tam, w księgach parafii Grębów, zapisano śluby dzieci Szymona i Zofii oraz urodzenia ich wnuków; stamtąd na przełomie XIX i XX wieku rodzina przeniosła się do Łukowca na Kresach, a po 1945 roku na Dolny Śląsk. Kilka ogniw czeka jeszcze na dokumenty, przede wszystkim akt urodzenia pradziadka Józefa, bo indeks urodzeń Grębowa zaczyna się dopiero w 1890 roku. Przy każdym ogniwie widać, co potwierdzają dokumenty, co jest wnioskiem, a czego jeszcze nie wiadomo.

Drzewo w jednym spojrzeniu

Wachlarz pokazuje potomków Szymona i Zofii według rękopisu Mariana Burdzego i metryk: w środku para z Burdzów, dalej ich dzieci, czterdzieścioro wnuków z numerami z rękopisu i dwie gałęzie doprowadzone do dziś. Czerwona linia prowadzi do autora serwisu, niebieska do Franciszka, autora Zeszytów. Pole z przerywaną krawędzią to ogniwo tylko prawdopodobne. Kliknij osobę, żeby zobaczyć, co o niej wiadomo ZŁ nr 11-12, s. 19 Geneteka.

Obie linieLinia autoraLinia FranciszkaCała rodzina

Kliknij osobę w wachlarzu

Zobaczysz tu jej dane i to, skąd pochodzą.

Stan dowodów

Każde ogniwo oceniane jest osobno. Dokument to oryginał albo jego reprodukcja. Indeks to wpis w bazie Geneteka z numerem aktu, bez obejrzanego skanu samego aktu. Przekaz to Zeszyty, rękopis drzewa albo relacja rodzinna.

Wieś Burdze

„Wszyscy oni przyjechali ze wsi Burdze z powiatu Nisko, wieś istniejąca do dzisiaj w Puszczy Sandomierskiej (8 km od Stalowej Woli).”

Franciszek Burdzy ZŁ nr 11-12, s. 12

W XIX wieku Burdze nie były osobną wsią, tylko przysiółkiem Przyszowa Kameralnego (zwanego też Królewskim) w powiecie niżańskim. „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego” w 1880 roku notuje krótko: „Burdzy, przysiołek Przyszowa królewskiego”. W 1888 roku podaje, że część wsi o nazwie Burdze liczy 40 domów SGKP t. I, s. 474; t. IX, s. 235. Kościelnie Burdze należały do parafii Grębów i miały w jej księgach osobną numerację aktów Geneteka. Przyszów był królewskim ośrodkiem łowieckim: po 1357 roku Kazimierz Wielki uczynił z niego ośrodek administracyjny dóbr łowieckich, a w 1629 roku Przyszów i Grębów figurują jako dobra starostwa sandomierskiego gmina Bojanów Z. Anusik, 1629. Dziś Burdze to wieś w gminie Bojanów w powiecie stalowowolskim, gdzie „większość zamieszkałych tam ludzi nosi nazwisko Burdzy” ZŁ nr 4, s. 23.

Nazwisko jest w tych stronach stare. W indeksach metrykalnych Burdzowie pojawiają się w parafii Racławice koło Niska już w 1818 roku, a sama nazwa „wieś Burdze” w 1843 roku (parafia Rozwadów: „młoda ze wsi Burdze”) Geneteka. Nazwisko Burdzy pochodzi od imienia lub przezwiska „Burda”. Nosi je dziś ok. 1700–1900 osób, a mapa nazwiska opowiada historię XX wieku: największe skupisko to powiat stalowowolski, czyli rodzinne strony Burdzych, a drugie powiat bolesławiecki na Dolnym Śląsku, dokąd trafili powojenni przesiedleńcy Słownik nazwisk IJP PAN nazwiska-polskie.pl.

Skąd nazwisko Burdzy

Słownik nazwisk Instytutu Języka Polskiego PAN wywodzi nazwisko od staropolskiego przezwiska Burda, notowanego w XVI wieku w znaczeniu „zamieszanie; awanturnik, zawadiaka”; sam wyraz przyszedł do polszczyzny z czeskiego, a najstarszy jego zapis pochodzi z 1522 roku IJP PAN, Nazwiska WSJP PAN. Forma Burdzy nie powstała przez dodanie przyrostka: to zastygła liczba mnoga nazwiska Burda, czyli po prostu „Burdowie”, „ci od Burdy” IJP PAN, Nazwiska. Najstarszy znany zapis tej nazwy osobowej to Stanislaus Burda z 1471 roku Słownik staropolskich nazw osobowych.

Wędrówka na Kresy, 1889–1906

Pod koniec XIX wieku rozparcelowano na Kresach dwa majątki. Z majątku Malickiego w 1885 roku powstał Łukowiec Wiszniowski, a z majątku Testanowskiego w 1904 roku Łukowiec Żurowski. Ziemię kupowali głównie chłopi z okolic Puszczy Sandomierskiej KSI referat F. Burdzego 2017, s. 1. Metryki pokazują wędrówkę „łańcuchową” z trzech sąsiednich osad: Burdzów, Krawiec i Przyszowa Kameralnego Geneteka.

• 1889 — pierwsze metryki Burdzych w Łukowcu: dzieci Wojciecha i Marii z d. Wurzel. W tym czasie w Łukowcu żyje już rodzina Franciszka Burdzego i Marii z d. Latawiec, rodziców Klary Geneteka.
• 1890–1894 — Jan, syn Szymona, mieszka jeszcze w Przyszowie Kameralnym; od 1895 jego dzieci rodzą się w Łukowcu Geneteka.
• 1890–1901 — Tomasz, Marcin i Grzegorz żenią się w Burdzach i tam rodzą im się dzieci. Ostatnie z nich, Aniela, córka Marcina, przychodzi na świat w Burdzach 20 III 1901 Geneteka.
• 1901–1902 — ci sami bracia chrzczą już dzieci w Łukowcu, a 7 X 1902 w Łukowcu żeni się Józef Geneteka.

Rodzina przeniosła się więc na Kresy między 1895 a 1902 rokiem, brat po bracie. W Łukowcu Wiszniowskim Józef i Klara mieszkali w domu nr 102. To najstarszy znany adres rodziny; tam najpewniej w 1907 roku urodził się Adam prawdopodobne. Karol Burdzy, dziadek autora Zeszytów, miał dom nr 138 ZŁ nr 18-19, s. 36.

„Wszyscy Burdzowie uważali się za rodzinę. Po pierwsze dlatego, że wszyscy przyjechali ze wsi Burdze, a po drugie większość z nich była spokrewniona.”

Franciszek Burdzy ZŁ nr 4, s. 45

Po wojnie łukowianie osiedlili się głównie w powiecie średzkim i w okolicach Lubina. Członkowie rodziny trafili też do Chicago, Nowego Jorku, Niemiec i Irlandii ZŁ nr 11-12, s. 16. Autor Zeszytów pisze, że potomków Szymona i Zofii „żyje dzisiaj kilka tysięcy” ZŁ nr 11-12, s. 11.

Drzewo Mariana Burdzego

W latach 1970–1980 Marian Burdzy, ojciec autora Zeszytów, narysował odręcznie na papierze firmowym miasta Lubina „Drzewo genealogiczne Burdzych XIX i początki XX w.” ZŁ nr 11-12, s. 11. Jego reprodukcja jest w Zeszytach ZŁ nr 11-12, s. 19. Szymon „miał 6 synów i 1 córkę”, a trzecie pokolenie to „20 chłopców i 20 dziewczyn” ZŁ nr 11-12, s. 11. Tyle właśnie imion jest w rękopisie. Wnuki Szymona mają w nim numery od 1 do 40. Tej samej numeracji używała Bogusława Dębicka, gdy pisała o „Cioci Klarze (25)” ZŁ nr 4, s. 38. Numer 24 to jej ojciec, Adam.

Powiększ

Rękopis w dużej mierze zgadza się z metrykami: na przykład dzieci Tomasza, Grzegorza i Marcina z rękopisu występują w metrykach Łukowca z lat 1901–1906 Geneteka. Rękopis nie jest jednak kompletny. Brakuje w nim np. córki Szymona Ewy i siostry Adama Marianny, która zapewne zmarła jako dziecko. Autor sam przyznawał, że drzewo jest niepełne ZŁ nr 11-12, s. 11.

Pięć pokoleń

Pokolenie I to Szymon i Zofia. Pokolenie II to ich dzieci, III wnuki (z numerami z rękopisu), IV prawnuki, V praprawnuki. W drzewie podaję tylko osoby zmarłe oraz, za ich zgodą, żyjących: Józefa, syna Adama i Weroniki, jego żonę Krystynę i ich dzieci, w tym autora serwisu. Franciszka Burdzego wymieniam jako autora Zeszytów, bez innych danych. Pozostałych żyjących członków rodziny nie wymieniam.

• I. Szymon Burdzy (daty życia nieznane; może to Szymon ur. 21 X 1837, zm. w Burdzach 31 VIII 1903 hipoteza) × Zofia z d. Wiśniewska — Burdze, parafia Grębów ZŁ nr 11-12, s. 11, 19 Geneteka
  • II. Tomasz × Marianna Burdzy (ślub w Burdzach, par. Grębów, 14 I 1890) Geneteka
    • III. 1 Weronka, 2 Zośka (ur. 1906), 3 Karolina (ur. 1904), 4 Agata, 5 Ewa, 6 Jakub (ur. 1901), 7 Marcin — uczył się na księdza, zginął przy stawie w Łukowcu (w innym miejscu Zeszyty nazywają go synem Jakuba ZŁ nr 18-19, s. 23), 8 Stach, 9 Franka, 10 Hanka ZŁ nr 11-12, s. 12, 19 Geneteka
  • II. Adam — stryj dziadka Adama
    • III. 11 Stefania, 12 Henryk, 13 Marian, 14 Wojtek, 15 Jaś, 16 Walerian, 17 Albin ZŁ nr 11-12, s. 19
  • II. Grzegorz („Grzech”) × Tekla Kobylarz (ślub w Burdzach, par. Grębów, 1 III 1897; w metrykach dzieci matka zapisana jako Katarzyna) Geneteka
    • III. 18 Marysia, 19 Waleria (ur. 1906), 20 Władysław (ur. 1904), 21 Karolka, 22 Zośka (ur. 1902) ZŁ nr 11-12, s. 19 Geneteka
  • II. Józef (ur. ok. IV 1875, miejsce nieznane, najpewniej Burdze prawdopodobne) × Klara Burdzy (ur. ok. 1887, córka Franciszka Burdzego i Marii z d. Latawiec; jej rodzeństwo: Leonard, Antonia, Zofia, Barbara, Anna) — ślub 7 X 1902 w Łukowcu; dom nr 102 Geneteka ZŁ nr 4, s. 16 pewne
    • III. Marianna (ur. 1 X 1905 w Łukowcu, dom nr 102; nie ma jej w rękopisie, zapewne zmarła jako dziecko) Geneteka
    • III. 23 Florian ZŁ nr 11-12, s. 19 relacja rodzinna
    • III. 24 Adam Burdzy (14 VII 1907 – 28 XI 1947; nagrobek: 17 VII 1910 – 29 XI 1947), stolarz, żołnierz AK, pierwszy sołtys Mieczkowa × Weronika z d. Firlit (ur. 8 V 1912 w Herzweld pod Berlinem, córka Józefy Firlit) ZŁ nr 4, s. 13–16 ZŁ nr 11-12, s. 19
      • IV. Krystian „Krzysiek” (w Zeszytach: Krzysztof) — najstarszy; w dokumentach prawdopodobnie Krystian; mieszkał w Mieczkowie, zm. ok. 1986 w wieku ok. 50 lat ZŁ nr 4, s. 12 relacja rodzinna
      • IV. Bogusława Dębicka z d. Burdzy (1940 – ok. 2023–2024), nauczycielka, autorka wspomnień w Zeszytach ZŁ nr 4, s. 12–15, 37 relacja rodzinna
      • IV. Józef Burdzy (ur. 1944 w Łukowcu) × Krystyna, nauczycielka ZŁ nr 4, s. 13 relacja rodzinna
        • V. Małgorzata
        • V. Marta
        • V. Adam Burdzy (ur. 1977) — autor tego serwisu
        • V. Agata relacja rodzinna
    • III. 25 Karolina, „Ciocia Klara” — po wojnie mieszkała w Zielonej Górze ZŁ nr 11-12, s. 19 ZŁ nr 4, s. 38 relacja rodzinna
  • II. Jan („Jaś”) × Serafina Czerepak; w latach 1890–1894 w Przyszowie Kameralnym, od 1895 w Łukowcu Geneteka
    • III. 26 Michał, 27 Józef — najpewniej „stryj” Józef „Słowik”, szewc, drugi sołtys Mieczkowa prawdopodobne, 28 Aniela ZŁ nr 11-12, s. 19 ZŁ nr 16-17, s. 81
  • II. Mania (Maria) — jedyna córka w rękopisie, wyszła za mąż za Burdzego ZŁ nr 11-12, s. 11
    • III. 29 Hanka, 30 Jadwiga, 31 Władysław — najpewniej Władysław „Masek”, zesłany na Sybir prawdopodobne, 32 Marcin ZŁ nr 11-12, s. 11, 19
  • II. Marcin × Ewa Wolak (ślub w Burdzach, par. Grębów, 31 I 1894; przy dzieciach żona zapisana jako Tekla); mieszkał też w Witosówce koło Dubna Geneteka ZŁ nr 11-12, s. 16
    • III. 33 Zofia, 34 Stefka (ur. 1905), 35 Maria, 36 Aniela, 37 Franciszek — zastrzelony przez Niemca, 38 Michał (ur. 1902), 39 Józef ZŁ nr 11-12, s. 19 ZŁ nr 6-7-8, s. 30 Geneteka
    • III. 40 Karol Burdzy (ur. 6 I 1896 w Burdzach, dom nr 292 Geneteka), w armii austriackiej stracił oko; dom nr 138 w Łukowcu × Ewa z d. Tęcza (ur. 1883), wdowa po Małkowiczu ZŁ nr 11-12, s. 14, 17 ZŁ nr 18-19, s. 10, 36
      • IV. Marian Burdzy „Orlik” (ur. 1922 w Łukowcu), jedyne dziecko Karola, autor drzewa rodziny × Jadwiga z d. Faszynkieder „Motylek” (ur. 1925), sanitariuszka Bazy „Topór” Geneteka ZŁ nr 11-12, s. 14 Baza Kresowych Żołnierzy AK
        • V. Franciszek Burdzy — autor „Zeszytów łukowieckich” ZŁ nr 11-12, s. 66. Miał czworo rodzeństwa ZŁ nr 6-7-8, s. 36.
  • II. Ewa × Józef Janiec (ślub w Grębowie 1894) — nie ma jej w rękopisie Geneteka

Kuzyni trzeciego stopnia

Autor tego serwisu, Adam Burdzy (ur. 1977), i autor „Zeszytów łukowieckich”, Franciszek Burdzy, są kuzynami trzeciego stopnia. Ich wspólnymi prapradziadkami są Szymon i Zofia z Wiśniewskich. Zgodnie mówią to dwa niezależne źródła: indeksy metrykalne i rękopis Mariana; brakuje jeszcze skanów samych aktów prawdopodobne. Pokrewieństwo wygląda tak:

Tę więź pamiętała też rodzina. Franciszek nazywa Bogusławę Dębicką „kuzynką” ZŁ nr 18-19, s. 38, a ona w liście z 2004 roku zwracała się do niego „Drogi Franiu z rodziną!” ZŁ nr 4, s. 37–38. O Marianie i Franciszku piszę na stronie „Zeszyty”.

Czego szukam

Te dokumenty zamienią „prawdopodobne” w „pewne”:

1. Skan aktu ślubu Józefa i Klary (Bukaczowce 1902, akt 14; Archiwum Państwowe Obwodu Iwanofrankiwskiego, sygn. 631-9-039, obraz 609). Może podawać miejsce urodzenia Józefa i dyspensę od pokrewieństwa, bo oboje nosili nazwisko Burdzy.
2. Akt urodzenia Adama (parafia Łukowiec Wiszniowski, sygn. 631-3/27; mikrofilm FamilySearch nr 1704620). Trzeba przejrzeć roczniki 1907 i 1910, bo nagrobek podaje 17 VII 1910.
3. Skany ślubów w Burdzach z lat 1890–1897 (AP w Kielcach, Oddział w Sandomierzu, zespół 24/1112; GenBaza): wiek, numery domów, czy Szymon i Zofia jeszcze żyli.
4. Księgi Grębowa i Stanów sprzed 1890 roku: urodzenie Józefa ok. 1875, ślub Szymona i Zofii, ich rodzice (parafia Grębów, Archiwum Diecezjalne w Sandomierzu).
5. Pochodzenie Franciszka Burdzego i Marii Latawiec, rodziców Klary.
6. Losy Floriana i Karoliny, rodzeństwa Adama; kim była Agnieszka Burdzy z Mieczkowa ZŁ nr 13-14, s. 62 i „jakaś siostra Taty” w Lipnicy ZŁ nr 4, s. 37.

Jeśli mają Państwo dokumenty, zdjęcia albo wiedzę o Burdzych z Burdzów, Przyszowa i Łukowca, proszę o kontakt.

Osoby z historii rodziny opisuję w indeksie „Ludzie”, a źródła na stronie „Źródła”.