Ludzie tej historii
Indeks osób związanych z historią Adama (1907–1947) i Weroniki Burdzych: rodzice i rodzeństwo Adama, ich dzieci, ród Burdzych z Burdzów i Łukowca, Firlitowie, ks. Roman Daca, sąsiedzi z Nowosielec, ludzie Bazy AK „Topór” i Mieczkowa — z datami i źródłami.
Poniżej zebrałem najważniejsze osoby, które pojawiają się w tej historii. Są tu tylko osoby zmarłe albo żyjące tak dawno, że na pewno nie żyją. Ludzi żyjących wymieniam w tekstach wyłącznie z imienia, nazwiska i roli, za ich zgodą. Lata podaję tylko wtedy, gdy są znane ze źródeł. Puste miejsce oznacza, że daty nie są znane. Jak te osoby są ze sobą spokrewnione, pokazuję na stronie „Ród Burdzych”.
Adam, Weronika i ich najbliżsi
| Osoba | Lata | Kim była | Źródła |
|---|---|---|---|
| Adam Burdzy | 14 VII 1907 – 28 XI 1947 | Syn Józefa i Klary, stolarz z kolonii w Nowosielcach, żołnierz AK. Z żoną ocalił ks. Romana Dacę w 1943 r. Pierwszy sołtys Mieczkowa. Zmarł wskutek śledztwa PUBP w Środzie Śląskiej. Ks. Daca w 1988 r. i nagrobek podają rok urodzenia 1910; nagrobek podaje też datę śmierci 29 XI 1947 i napis „zakatowany przez UB”. Grób: cmentarz św. Wawrzyńca we Wrocławiu, sektor 1b/2/11. | ZŁ nr 4, s. 5–6, 13–16 Grobonet ZŁ nr 15, s. 48 |
| Weronika Burdzy z d. Firlit | ur. 8 V 1912 | Żona Adama, urodzona „w Herzweld pod Berlinem”. Ukryła ks. Dacę na strychu. Członkini oddziału AK w Nowosielcach. Po wojnie w Mieczkowie. Wnuk, autor serwisu, spędzał z nią dzieciństwo, zanim poszedł do szkoły. | ZŁ nr 4, s. 2, 5, 13, 16 relacja rodzinna |
| Krzysztof (Krystian) Burdzy | zm. ok. 1986 | Najstarszy syn Adama i Weroniki. Mieszkał w Mieczkowie, zmarł w wieku ok. 50 lat (relacja rodzinna; daty nie potwierdzono w dokumentach). W dokumentach prawdopodobnie Krystian, przez wszystkich nazywany „Krzyśkiem”; w Zeszytach występuje jako Krzysztof. | ZŁ nr 4, s. 12 relacja rodzinna |
| Bogusława Dębicka z d. Burdzy | 1940 – ok. 2023–2024 | Córka Adama i Weroniki, nauczycielka. Autorka wspomnień o wojnie i śmierci ojca oraz listów do Franciszka Burdzego. | ZŁ nr 4, s. 12–15, 37–38 ZŁ nr 15, s. 2 relacja rodzinna |
| Józef Burdzy | ur. ok. IV 1875 | Ojciec Adama, syn Szymona i Zofii, urodzony w Burdzach. 7 X 1902 poślubił w Łukowcu Klarę Burdzy. Mieszkali w Łukowcu w domu nr 102. | Geneteka ZŁ nr 4, s. 16 |
| Klara Burdzy | ur. ok. 1887 | Matka Adama, córka Franciszka Burdzego i Marii z d. Latawiec, z łukowieckiej gałęzi Burdzych (w Łukowcu przed 1889 r.). Ślub z Józefem 7 X 1902 w Łukowcu. Adam był więc Burdzym po obojgu rodzicach. | Geneteka ZŁ nr 4, s. 16, 37 |
| Marianna Burdzy | ur. 1 X 1905 | Siostra Adama, urodzona w Łukowcu, w domu nr 102. Nie ma jej w drzewie Mariana Burdzego, więc zapewne zmarła jako dziecko. | Geneteka |
| Florian Burdzy | Brat Adama. | ZŁ nr 11-12, s. 19 relacja rodzinna | |
| Karolina Burdzy („Ciocia Klara”) | Siostra Adama. Po wojnie mieszkała w Zielonej Górze. | ZŁ nr 11-12, s. 19 ZŁ nr 4, s. 38 relacja rodzinna | |
| Józefa Firlit | Matka Weroniki. Wywieziona 10 II 1940 w kraj ałtajski, przez armię Andersa dotarła do Londynu, skąd przysyłała lekarstwa dla Adama. | ZŁ nr 4, s. 12–13 | |
| Antoni Firlit | Kuzyn Weroniki. Załatwiał dla rodziny odszkodowanie, zapewne za mienie zabużańskie. | relacja rodzinna | |
| Józef Burdzy „Słowik” | „Stryj”, syn Jana, szewc; najpewniej brat stryjeczny Adama. Drugi sołtys Mieczkowa i opiekun sierot po Adamie. Członek RPW, aresztowany 13 III 1952, skazany na 7 lat, zwolniony 25 VIII 1954. | ZŁ nr 4, s. 14–15, 20–21 ZŁ nr 16-17, s. 81 ZŁ nr 11-12, s. 19 |
Ród Burdzych
| Osoba | Lata | Kim była | Źródła |
|---|---|---|---|
| Szymon Burdzy | XIX w. (może ur. 21 X 1837 – zm. 31 VIII 1903) | Najstarszy znany przodek. Mąż Zofii z d. Wiśniewskiej; ich dzieci brały śluby w Burdzach (par. Grębów) w latach 1890–1897. Prapradziadek autora serwisu i Franciszka Burdzego. Daty życia to hipoteza: w Burdzach żyło kilku Szymonów. | ZŁ nr 11-12, s. 11 Geneteka |
| Zofia Burdzy z d. Wiśniewska | Żona Szymona, pramatka rodu. „Była bardzo ładna” — tak ją zapamiętano w rodzinie. | ZŁ nr 11-12, s. 11 ZŁ nr 4, s. 37 Geneteka | |
| Tomasz, Adam, Grzegorz, Jan i Mania (Maria) Burdzowie | śluby Tomasza 1890 i Grzegorza 1897 | Dzieci Szymona według drzewa Mariana Burdzego. Tomasz i Grzegorz żenili się w Grębowie, a ich dzieci rodziły się w latach 1901–1906 już w Łukowcu. | ZŁ nr 11-12, s. 19 Geneteka |
| Ewa Janiec z d. Burdzy | ślub 1894 | Córka Szymona, poślubiła w Grębowie Józefa Jańca. Nie ma jej w drzewie Mariana. | Geneteka |
| Marcin Burdzy | ślub 1894 | Syn Szymona. Ożenił się w Grębowie z Ewą Wolak, mieszkał też w Witosówce koło Dubna na Wołyniu. Ojciec Karola. | ZŁ nr 11-12, s. 16 Geneteka |
| Karol Burdzy | ur. 1896 | Syn Marcina, nr 40 w drzewie rodu. Urodzony w Burdzach. W armii austriackiej stracił oko. Gospodarz w Łukowcu Wiszniowskim, dom nr 138. Dziadek autora Zeszytów. | ZŁ nr 11-12, s. 11–17 ZŁ nr 18-19, s. 36 |
| Ewa Burdzy z d. Tęcza | ur. 1883 | Żona Karola, primo voto Małkowicz. | ZŁ nr 11-12, s. 14 ZŁ nr 18-19, s. 10 |
| Marian Burdzy („Maryjanek”) | ur. 1922 | Syn Karola, oficer samoobrony Łukowca, zapewne „Orlik”. Po wojnie księgowy i radny w Lubinie. Autor wspomnień i drzewa rodu, ojciec Franciszka. | Geneteka ZŁ nr 2, s. 6–10 ZŁ nr 11-12, s. 11–15 ZŁ nr 16-17, s. 6 |
| Jadwiga Burdzy z d. Faszynkieder „Motylek” | ur. 15 X 1925 | Żona Mariana, sanitariuszka i łączniczka Bazy „Topór”, dowódczyni placówki nr 16. Autorka wspomnień w ZŁ nr 2. | Baza Kresowych Żołnierzy AK ZŁ nr 2, s. 3–5 |
| Agata Burdzy | Córka Tomasza, nr 4 w drzewie, czyli siostra stryjeczna Adama. Czy to „ciotka Agata” ze zdjęcia łukowian w Chicago, nie wiadomo nieustalone. | ZŁ nr 11-12, s. 19 ZŁ nr 1, s. 18 | |
| Władysław Burdzy „Masek” | Najpewniej syn Mani, córki Szymona. Po wejściu Sowietów zesłany na Sybir, wkrótce zmarł. Ojciec dziesięciorga dzieci. | ZŁ nr 1, s. 7 ZŁ nr 11-12, s. 11, 14 | |
| Franciszek („Franek”) Burdzy | Syn Marcina, „stryj” autora Zeszytów, zastrzelony przez Niemca. | ZŁ nr 6-7-8, s. 30 ZŁ nr 11-12, s. 19 | |
| Kazimierz Burdzy | Zamordowany przez Ukraińców na kolonii Wandolina. | ZŁ nr 3, s. 32, 39 | |
| Kazik Burdzy, syn Jakuba | zm. 1944 | Miał 18 lat. Według sprostowania autora Zeszytów zabili go własowcy, a nie Sowieci, jak podawały wcześniejsze numery. | ZŁ nr 18-19, s. 2–3 ZŁ nr 9-10, s. 4 |
| Stanisław Burdzy | Żołnierz armii Andersa, zginął. | ZŁ nr 11-12, s. 13 ZŁ nr 3, s. 24 | |
| Józef Burdzy „Tygrys” | Plutonowy AK z Korczunka Daszawskiego, zginął z rąk UPA. To inna osoba niż „Słowik”. | ZŁ nr 16-17, s. 5 Baza Kresowych Żołnierzy AK |
Nowosielce 1943
| Osoba | Lata | Kim była | Źródła |
|---|---|---|---|
| ks. płk dr Roman Daca „Longin” | 23 II 1905 – 18 IX 1994 | Proboszcz w Nowosielcach od 1937 r., dowódca „rejonu partyzanckiego Nowosielce”; organizował oddziały partyzanckie w powiatach Bóbrka, Chodorów i Rohatyn. Ocalał z napadu 28/29 IX 1943. Kapelan AK, kawaler Virtuti Militari. Pochowany na cmentarzu Salwatorskim w Krakowie. | ZŁ nr 4, s. 2–12 Wikipedia |
| Helena Dacowa z d. Cichłowska | zm. 28/29 IX 1943 | Matka księdza. Ukryła go w skrytce pod podłogą i zginęła, nie wydając go. | ZŁ nr 4, s. 3–5, 10 |
| Aniela Strażewska (Stróżewska) | zm. 28/29 IX 1943 | Gospodyni plebanii, zamordowana tej samej nocy. | ZŁ nr 4, s. 3–5 |
| Fedio Kostyszyn | Ukrainiec, parobek na plebanii. Pobity, nie wydał księdza, a o świcie wydobył go z kryjówki. | ZŁ nr 4, s. 3–5 Wikipedia | |
| dr Stefan Semiginowski | Ukrainiec, lekarz z Chodorowa. Po agresji ZSRR w 1939 r. uratował ks. Dacę przed śmiercią z rąk nacjonalistów, narażając własne życie; w 1940 r. uratował jego matkę Helenę, przetaczając jej w prymitywnych warunkach krew. | Wikipedia | |
| Berezowski | Diakon greckokatolicki z Nowosielec. Latem 1942 r. dzięki jego pomocy ks. Daca ponownie uniknął śmierci. | Wikipedia | |
| Franciszek Petrykiewicz | 1923 – XII 1942 | Młody organista z Nowosielec, zamordowany. | ZŁ nr 4, s. 10 |
| Michał Szynalski | Najbliższy sąsiad plebanii. | ZŁ nr 4, wspomnienie ks. Dacy | |
| Józef Pasternak | Zarządca folwarku w Mołodyńczu. Z żołnierzami AK przewiózł ks. Dacę na stację Bortniki. | ZŁ nr 4, s. 6 | |
| Rodzina Ordonów | Mieszkali przy stacji Nowosielce. Zginęły żona i troje dzieci. | ZŁ nr 1, s. 6 |
Łukowiec i Baza AK „Topór”
| Osoba | Lata | Kim była | Źródła |
|---|---|---|---|
| Rodzina Zyburów | Pierwsze schronienie Burdzych po pożarze domu. | ZŁ nr 4, s. 13 | |
| Anna i Jan Kowalowie | Gospodarze z Łukowca, u których Burdzowie mieszkali od 1943 r. do wyjazdu. | ZŁ nr 4, s. 13 | |
| ppłk Edward Polak „August” | Łukowianin urodzony w USA, komendant samoobrony i dowódca 48 pp AK. Aresztowany przez NKWD. | referat F. Burdzego 2017, s. 1 ZŁ nr 5, s. 2 ZŁ nr 1, s. 7 | |
| kpt. Piotr Król „Piorun” | Zastępca dowódcy, Ślązak, dezerter z Wehrmachtu. Po wojnie fotograf w Opolu. | ZŁ nr 3, s. 3–6 Eksponaty muzealne cz. III, s. 14 | |
| płk Zdzisław Pacak-Kuźmirski | Inspektor Stryjskiego Inspektoratu AK, któremu podporządkowano samoobronę. | referat F. Burdzego 2017, s. 1 | |
| kpt. Michał Wilczewski „Uszka” | Cichociemny, dowódca Kedywu w Bazie „Topór”. | referat F. Burdzego 2017, s. 1–2 | |
| ks. Józef Wanatowicz | Proboszcz w Łukowcu, członek dowództwa w czasie „Burzy”. | ZŁ nr 4, s. 6 ZŁ nr 16-17, s. 6 | |
| Stanisław Kućma „Strzecha” | Szewc, dowódca oddziału kosynierów. Według relacji jechał z Adamem piątym transportem; osiadł w Mieczkowie (tożsamość prawdopodobne). | ZŁ nr 16-17, s. 6 ZŁ nr 18-19, s. 19–21 ZŁ nr 9-10, s. 18 | |
| Ludwik Kędzierski | Oficer samoobrony, zesłany przez Sowietów na katorgę. | ZŁ nr 1, s. 7 ZŁ nr 6-7-8, s. 31 | |
| Józef Cacaj | Sołtys w Łukowcu, odpowiadał za zaopatrzenie samoobrony. Skazany przez Sowietów na 25 lat łagru. | ZŁ nr 18-19, s. 5, 16–17 | |
| Józef Dziuba | zm. 1956 | Sekretarz gminy w Łukowcu, wywieziony przez Sowietów. Zmarł w Karkaralińsku. W jednym tekście nazwany Kazimierzem. | ZŁ nr 13-14, s. 34 ZŁ nr 18-19, s. 18–19, 84 |
Po wojnie
| Osoba | Lata | Kim była | Źródła |
|---|---|---|---|
| Karol Wanatowicz | Przyjaciel rodziny Burdzych, brat księży Józefa i Romana Wanatowiczów. W 1952 r. skazany na 9 lat. | ZŁ nr 4, s. 14 | |
| Włodzimierz Pawłowski | 1911 – 1953 | Dowódca organizacji „Rzeczpospolita Polska Walcząca”, stracony we Wrocławiu. | labiryntarium.pl |
| Kazimierz Barcicki | zm. 15 VI 1980 | Funkcjonariusz PUBP w Środzie Śląskiej, wskazany w 1996 r. jako sprawca zbrodni na Adamie Burdzym. | ZŁ nr 15, s. 48 |
| Mikołaj Snopek | zm. 28 V 1987 | Funkcjonariusz PUBP w Środzie Śląskiej, wskazany w 1996 r. jako sprawca zbrodni na Adamie Burdzym. | ZŁ nr 15, s. 48 |
Jeśli znają Państwo daty życia którejś z tych osób albo chcą coś poprawić lub uzupełnić, proszę o wiadomość. Każdą informację dopiszę ze wskazaniem źródła.